Παρασκευή 11 Μαρτίου 2016

10η Εντολή (2004-2015)

Ίσως η πιο φημισμένη σειρά του Κοκκινόπουλου στην Ελλάδα. Ένα έργο που προκάλεσε έναν διαδικτυακό και τηλεοπτικό χαμό με την καλή έννοια και συνεχίζει να προκαλεί. Όχι άδικα κατά τη γνώμη μου, γιατί σπάνια βλέπεις ένα Ελληνικό θρίλερ και ακόμα πιο σπάνια ένα καλό Ελληνικό θρίλερ. Ιστορίες παρμένες από τις πιο αιματοβαμμένες σελίδες της ειδησεογραφίας και παρουσιαζόμενες υπό τη μορφή ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας ταυτόχρονα. Μεγάλοι επαγγελματίες ηθοποιοί συνυπάρχουν με ερασιτέχνες πρωτοεμφανιζόμενους που συχνά αποδεικνύονται εξίσου καλοί. 

Φαινομενικά μοιάζει με τις προηγούμενες σειρές εγκλημάτων του Κοκκινόπουλου, αλλά έχει μερικές πολύ ουσιαστικές διαφορές. Το σενάριο εγκαταλείπει σε μεγάλο βαθμό τα στοχαστικά και φιλοσοφικά του στοιχεία εξίσου με το ρομαντισμό και την ευαισθησία, χωρίς βέβαια αυτά να παύουν να υφίστανται εντελώς. Αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στη διασκέδαση του θεατή ή μάλλον ακόμα καλύτερα στην ένοχη διασκέδαση. Το μεγάλο ενδιαφέρον της σειράς προκύπτει από την τεράστια γοητεία που μας ασκεί το στοιχείο του απαγορευμένου. Ένα στοιχείο υπάρχον τόσο σε σκηνές ακραίου, αναπάντεχου και σκληροπυρηνικού σοκ όσο και στην ίδια την πλοκή πολλών ιστοριών. Δεν είναι λίγες οι φορές που αντιλαμβάνεσαι ότι ο χαρακτήρας του έργου παραπέμπει στο τρομερά ενδιαφέρον και συγχρόνως άδικα υποτιμημένο κινηματογραφικό είδος των b-movies. 

Οι κεντρικοί χαρακτήρες του κάθε επεισοδίου είναι αρχικά τόσο συνηθισμένοι άνθρωποι και ζουν μια τόσο συνηθισμένη και τυπική ζωή που θα μπορούσαν να είναι οι γείτονές μας ή και εμείς οι ίδιοι. Και ξαφνικά όλα αλλάζουν. Η καθημερινότητά τους εξελίσσεται απρόσμενα και δραματικά. Το διαφορετικό εισβάλει στη ζωή τους και τους μετατρέπει άλλους σε παρίες αυτού του κόσμου άλλους σε μαυροφορεμένες ψυχές εκδικητών άλλους σε αιώνιους είλωτες που οι επαναστατημένες δυνάμεις του μυαλού θηριοποίησαν μα όλους ανεξαιρέτως σε φονιάδες. 

Στον τέταρτο και πιο ώριμο κύκλο της σειράς, η ωμότητα αποκτά πραγματικό λόγο ύπαρξης. Η απεικόνιση της βίας γίνεται κοινωνικό-πολιτικό σχόλιο. Μένεις πραγματικά άφωνος με τη γενναιότητα των συντελεστών και των επικίνδυνων για τους ίδιους μηνυμάτων που μοιράζονται με τον αλλοτριωμένο, κακομαθημένο, συχνά βάρβαρο και σίγουρα όχι και τόσο δημοκρατικό θεατή. Ο τέταρτος κύκλος μοιάζει με την ημικρανία που σου καταστρέφει τον ύπνο. Η διασκέδαση δίνει τη θέση της στον προβληματισμό, την ανατρεπτική σκέψη, την κατάργηση των στερεοτύπων και την αποκαθήλωση της εκ του ασφαλούς τηλεόρασης. 

Σπάνια στιγμή όπως καταλαβαίνετε για τον βούρκο του φτηνού τηλε-κουτιού που μας δολοφονεί τον χρόνο και το πνεύμα και μας στερεί τη ζωή απ΄ το πρωί ως το βράδυ. Αλησμόνητες στιγμές πάθους, έντασης και ανατροπών, ερμηνείες που φτάνουν μέχρι και στο σημείο να σε τρομάξουν και μια σκηνοθεσία ατμοσφαιρική και γεμάτη νεύρο.

(Αντώνης Μπούζας)

Πέμπτη 10 Μαρτίου 2016

Κόκκινος κύκλος (2000-2002)

Κάθε φορά που ακούω ότι ο Κοκκινόπουλος θα κάνει πάλι δουλειά συμμετέχοντας στην τηλεοπτική σεζόν, λέω από μέσα μου ότι, ασχέτως με το πόσο καλή θα είναι η δουλειά αυτή, είναι μεγάλο πράγμα για την Ελληνική τηλεόραση με την κατρακύλα που αυτή έχει πάρει προ πολλού. Μέχρι σήμερα δεν έχω δει κακή σειρά από τον συγκεκριμένο δημιουργό και βέβαια δεν είναι λίγες οι φορές που ενθουσιάστηκα. Ωστόσο κατά τη γνώμη μου η καλύτερή του στιγμή είναι η σειρά ''Κόκκινος κύκλος'' που ήρθε για να μας συναρπάσει με το πηγαίο πάθος και την διαμαντένια λιτότητα και απλότητά της καμιά δεκαπενταριά χρόνια πριν. 

Μας προσέφερε προπαντός ένα όμορφο, ζεστό και φιλόξενο σύμπαν μέσα στο οποίο μπορούσε να ζήσει ο θεατής, ακόμα και όταν τα πράγματα γινόντουσαν σκληρά, νοσηρά, βίαια ή στενάχωρα. Μου αρέσει γενικώς η άποψη να δείχνει ο καλλιτέχνης κάτι άσχημο αλλά να το δείχνει με τρόπο όμορφο. Επίσης, το δημιούργημα αυτό είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα του πόσο πιο πολύ και πιο ουσιαστικά μπορεί να σοκάρει ένας σκηνοθέτης άμα βάλει το μυαλό του να δουλέψει και χρησιμοποιήσει την ατμόσφαιρα, το υπονοούμενο και τη γλώσσα της ψυχολογίας, αντί να καταναλώνεται σε σκηνές ακραίας και υπερβολικής βίας. 

Η κυριότερη λέξη με την οποία θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τη συγκεκριμένη σειρά είναι ''πάθος''! Δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις ότι δεν έγινε στο πόδι. Δεν την κάναν για να την κάνουνε. Ούτε για να βγάλουν χρήματα και μόνο. Και γι αυτό το λόγο πιστεύω ότι ξεχωρίζει από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνικών σειρών. 

Οι γυναικείοι χαρακτήρες αρκετές φορές γινόντουσαν έως και ερωτεύσιμοι με το φως και την υπερ-ευαισθησία που αντανακλούσε το πρόσωπο και η φωνή τους. Καθόλου δύσκολο να διακρίνει κάποιος γνώστης του τομέα επιρροές από το Δόγμα 95 και τη φιλμογραφία σκηνοθετών όπως ο Τρίερ, ο Πολάνσκι κι ο Ταραντίνο. Ιστορίες γεμάτες με στιγμιότυπα φαινομενικά απλά που όμως δεν είναι. Όμορφη και γλυκιά αύρα και ρυθμοί ανθρώπινοι που δυστυχώς στην άρρωστη σύγχρονη εποχή της γρήγορης ταχύτητας, σκέψης και ζωής δύσκολα θα εκτιμηθούν. 

Όσον αφορά τη θεματολογία, ασχολείται, θεωρητικά τουλάχιστον, με αληθινές ιστορίες εγκλημάτων από το αστυνομικό ρεπορτάζ. Αλλαγμένες κατά πολύ βέβαια, άσχετα που αρκετές από αυτές είναι καθαρά προϊόντα μυθοπλασίας. Κυρίαρχοι θεματικοί πυρήνες ο έρωτας, η γυναίκα, η δυνητική κόλαση της ανθρώπινης ψυχής, η κοινωνία-ζούγκλα και η περίφημη φράση ''ο θάνατός σου, η ζωή μου''.

(Αντώνης Μπούζας)

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016

Ρώσικη κιβωτός (Russian ark, 2002)

Στην ονειρική ταινία του Αλεξάντερ Σοκούροφ παρακολουθούμε την περιπλάνηση δυο ανθρώπων, ενός Ρώσου κι ενός Ευρωπαίου, στο τεράστιο μουσείο τέχνης Ερμιτάζ. Ο Ρώσος δεν καθίσταται ποτέ ορατός. Παρ' όλα αυτά ακούμε τη φωνή του και βλέπουμε το κάθε τι μέσα από τα μάτια του, τα οποία είναι η ίδια η κάμερα. 

Η ταινία είναι γυρισμένη σε ένα και μοναδικό μονόπλανο διάρκειας ενενήντα έξι λεπτών. Αυτό σημαίνει ότι ουσιαστικά πρόκειται για έναν φιλμικό άθλο που προκειμένου να εκτελεστεί τέλεια απαιτείται άκρως εξαντλητική και βασανιστική δουλειά. Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι χρειάστηκαν μόνο δυο απόπειρες ώστε να γυριστεί το έργο. Την πρώτη φορά, έγινε λάθος στο εικοστό λεπτό και το γύρισμα ξεκίνησε πάλι από την αρχή. 

Η όρασή μας χορταίνει από εικόνες απείρου κάλους και οπτική ποίηση. Η σκέψη μας μπαίνει στην διαδικασία της ανάλυσης και της επεξεργασίας συμβόλων που αγγίζουν ένα ευρύ φάσμα πνευματικών αναζητήσεων, από τον τομέα της πολιτικής και του πολιτικού κινηματογράφου μέχρι εκείνον της φιλοσοφίας. Ερμηνείες που ξεπερνούν την τελειότητα και την αληθοφάνεια. Ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα των τελευταίων εικοσιπέντε χρόνων. Και συγχρόνως μια από τις πιο γοητευτικές στιγμές του ποιητικού κινηματογράφου. Ένας συνδυασμός δυο ειδών τόσο διαφορετικών μεταξύ τους. Μιας και όλη η ταινία μοιάζει με ντοκιμαντέρ που μας ξεναγεί μέσα στο υπέροχο μουσείο, αλλά ταυτόχρονα γινόμαστε θεατές μιας ιστορίας κι άρα ενός έργου που ανήκει στον κινηματογράφο της μυθοπλασίας. 

Ο Ρώσος φοβάται να ξυπνήσει από τον λήθαργο που τον έχει βυθίσει το σύστημα. Ο Ευρωπαίος όμως επιμένει να του κάνει διαρκείς επιθέσεις αναστατώνοντας, ενοχλώντας τον και αποκαλύπτοντάς του αυτά που δε θα ήθελε ποτέ ν' αντιληφθεί. Όταν όμως έρθει η ώρα του τέλους, που αργά ή γρήγορα για όλους και για όλα έρχεται, τότε η ανατροπή θα έρθει να ξεσκεπάσει και το ίδιο το πρόσωπο της Ευρώπης. 

(Αντώνης Μπούζας)

Πέμπτη 25 Φεβρουαρίου 2016

Ο τελευταίος άνθρωπος στη γη (Last man on Earth, 1964)

Ένας ιός έχει ξεκληρίσει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της γης και τους υπόλοιπους τους έχει μετατρέψει σε βρυκόλακες. O μοναδικός άνθρωπος στον οποίο δεν συνέβει τίποτα από τα δύο, ένας επιστήμονας, την ημέρα γυρνάει όλη την πόλη ψάχνοντας για τροφή και για τους βρυκόλακες, τους οποίους παλουκώνει και καίει. Και τη νύχτα κλειδαμπαρώνεται στο σπίτι του που τα βαμπίρ περικυκλώνουν και προσπαθούν να μπούνε μέσα, φωνάζοντας το όνομά του. 

Μια αποκαλυπτική ταινία τρόμου και επιστημονικής φαντασίας με άρτια φωτογραφία, άριστη ηθοποιία, άκρως ενδιαφέρον και καλοδουλεμένο σενάριο και μια σκηνοθεσία που με ελάχιστα μέσα και λίγα χρήματα καταφέρνει τα μέγιστα. Η καλή σκηνοθεσία εξάλλου συνήθως δεν φαίνεται στις υπερπαραγωγές, άλλα κυρίως στις low budget ταινίες. Εκεί όπου οι δημιουργοί δεν έχουνε καμία ευκολία. Πράγματι, η λιτότητα αλλά όχι φτήνια των εικόνων και γενικότερα του αποτελέσματος καταφέρνει να σε κερδίσει. 

Η ταινία αποτελεί έναν προβληματισμό πάνω στο θέμα ''επιστήμη''. Είναι κάτι καλό τελικά ή μήπως όχι και τόσο; Νομίζω ότι η αλήθεια κρύβεται στη φιλοσοφική θεώρηση ότι δεν υπάρχει καλό και κακό. Η επιστήμη ανάλογα με τον εκάστοτε χρήστη της μπορεί να αποδειχθεί η μεγαλύτερη ευλογία, αλλά και η μεγαλύτερη καταστροφή. Έτσι και στο έργο, από τη μια έχουμε την ανώριμη, ανεύθυνη χρήση της και την απάνθρωπη μορφή της που δημιούργησε τον ιό κι από την άλλη τον επιζώντα επιστήμονα που προσπαθεί να βρει τη θεραπεία. Το αν θα τα καταφέρει θα το ανακαλύψουν μόνοι τους όσοι από εσάς τολμήσουν μια ματιά σε μια ταινία παλιομοδίτικη για πολλούς, αλλά πολύ μπροστά για την εποχή μας για μένα. 

Μια απόδραση για όλους τους απελπισμένους από τον σύγχρονο, άψυχο κινηματογράφο και ένα αναζωογονητικό ταξίδι στον παλαιάς κοπής τρόμο.

Αντώνης Μπούζας

Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2016

Φανοστάτες

Βλέπεις κάτι ανθρώπους
που είναι φανοστάτες.
Φωτίζουν την πορεία μας
υπό σκιά μιας έκλειψης.

Στέκουν αγέρωχοι θαρρείς
μα μόνο αυτοί ξέρουν.
Πόσο ο φόβος τους χτυπά
και οι δικοί τους τρέχουν.

Τα πιτσιρίκια τους πετούν
πέτρες που τους πληγώνουν.
Και οι ενήλικες βαρούν
με λόγια και σκοτώνουν.

Αν τύχει φίλε και σταθείς
δίπλα σε φανοστάτη,
να τον κεράσεις μια γουλιά
απ' της καρδιάς τα βάθη.

Να τον κεράσεις μια πνοή.
Χρόνια δεν ανασαίνει.
Να του χαρίσεις μια ζωή.
Μας ζει, αλλά πεθαίνει.

(Αντώνης Μπούζας)

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016

Βρυκόλακας

Όλη τη νύχτα σε περιμένω 
κάτω απ' τα δέντρα διψασμένο. 
Μες στο σκοτάδι καλά κρυμμένο 
πλάσμα αιώνων καταραμένο.

Τρώω πουλιά και αρρωσταίνω, 
Σαίξπηρ διαβάζω και σε ζητώ. 
Χωρίς εσένα νύμφη πεθαίνω, 
ποθώ το ξάναμμα το νεκρικό.

Δάκρυ σου φέρνω κι απολαμβάνω. 
Αν ικετεύεις, το λέω ψέμα. 
Όποιο παράδεισο κι αν χτίσεις 
θα τον επνίξω μες στο αίμα.

Είπες σαν μ' έχωσες στο μνήμα, 
μ' άλλους το βιός μου θα το γλεντάς. 
Μα η οργή ήρθε σαν κύμα 
πάντοτε μαύρα για να φοράς.

Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2015

Θεός

Δεν κρατά μαστίγιο ο Θεός.
Ούτε διατάζει τα πολυβόλα να ηχήσουν.
Δεν αγαπάει περισσότερο εσένα. 

Αστείο για αυτόν το ''εκλεκτός''.

Στα μέτρα μας δεν έρχεται ο Θεός. 
Στο χώμα μην κοπιάζεις να τον ρίξεις. 
Μιλάμε για αυτόν χωρίς αυτόν. 
Διέξοδος για τη ψυχή οι αποδείξεις.

Ο Θεός με κοιτάζει μέσα από τα μάτια σου. 
Ο Θεός με φιλάει μέσα από το στόμα σου. 
Ο Θεός σπαράζει να με βλέπει ν' αρρωσταίνω. 
Ο Θεός μου τραγουδάει κάθε που ξυπνώ.

Ηλιοτρόπιο φύτρωσε στον τοίχο. 
Στου εφιάλτη μου τη δίνη ουράνιος βηματισμός. 
Το γέλιο σου τραβάει οάσεις που καταβρόχθισε ο χρόνος. 
Η κόμη σου αγγελικά με πνίγει, αλλά δε θέλω να σωθώ.

Αντώνης Μπούζας